„Warta. Ćwiczenia z wyobraźni” – wystawa w Galerii Śluza

Czy Poznań może przetrwać bez rzeki? Jakie znaczenie miała Warta dla miasta i jego mieszkańców na przestrzeni ostatnich 200 lat? Co dzisiaj do nas mówi? „Warta. Ćwiczenia z wyobraźni” to wystawa, która odkrywa głos współczesnej rzeki.

Rzeki są w nas. W wyobraźni tworzą obraz wody płynącej przez zielone tereny lub meandrującej między miejską zabudową. W dobie myślenia o zmianach, proponujemy spojrzeć na nie inaczej – poszukać niezmiennych cech i wyobrazić sobie nowe znaczenia na przyszłość.

W Galerii Śluza, zlokalizowane na Ostrowie Tumskim, w bezpośrednim otoczeniu Warty i Cybiny, prezentujemy opowieść o rzece i tym, co tworzy główną rzekę miasta: o faunie, florze, zabytkach techniki i współczesnych kreacjach artystycznych. Skupiamy się na najnowszych dziejach rzeki Warty w Poznaniu. Dekady od XIX do XXI wieku nie oddają całej historii rzeki, ale mają kluczowe znaczenia dla zrozumienia jej współczesnej kondycji. Wystawa podzielona jest na cztery części tematyczne: „Głos rzeki”, „Rzeczne osobliwości”, „Hydrowizje” oraz „Rzeczna demokracja”.

Nawiązując do idei akwakrytyki zaproponowanej przez Annę Barcz, wykorzystujemy wyobraźnię ekologiczną, historyczną i społeczną, aby opowiedzieć, jak współcześnie traktuje się rzekę i w jaki sposób się o niej mówi. Przyglądamy się rzecznym osobliwościom: historycznym obiektom i współczesnym dziełom sztuki, które są dziedzictwem Warty.

Na wystawie zobaczyć można artystyczną rozmowę Gosi Kępy z rzeką, kamienie głodowe Katarzyny Bogusz (spekulacyjne obiekty zapowiadające susze) czy projekt muzyczny Szymona Waliszewskiego, który odkrywa przenikające się brzmienie rzeki i miasta, za pomocą dźwięków nagrywanych pod wodą. Ponadto, w projekcie wzięli udział: Anna Kędziora, Krzysztof Markowski, Linda Lemon, Daria Mielcarzewicz, Paweł Napierała, Jadwiga Anioła oraz Cecylia Malik i Siostry Rzeki.

Wśród rzecznych osobliwości znajduje się fragment dębu, który od ponad 3 tysięcy lat leżał w podmokłym starorzeczu Warty w Poznaniu oraz profil osadów rzecznych, który odsłania historię tego miejsca od okresy zlodowacenia. Najnowsze dzieje rzeki opowiadają między innymi znaki powodziowe z 1871 oraz 1891 roku, zabytki hydrotechniczne, międzywojenne pocztówki i grafiki Wilhelma Wilka Osseckiego czy filmy z otwarcia nowego kanału Warty w Poznaniu w 1968 roku.

Mówi się, że historia jest nauczycielką życia. Ale jeszcze starszą i bardziej doświadczoną nauczycielką jest natura. A rzeka Warta to konkretne byty, ich sprawczość, głos, marzenia i dziedzictwo.

Zapraszamy na ćwiczenia z wyobraźni. Przewodniczką jest rzeka.

WARTA. ĆWICZENIA Z WYOBRAŹNI

18.10.2024-23.02.2025

Artystki i artyści: Jadwiga Anioła, Katarzyna Bogusz, Anna Kędziora, Gosia Kępa, Linda Lemon, Cecylia Malik i Siostry Rzeki, Krzysztof Markowski, Daria Mielcarzewicz, Paweł Napierała, Szymon Waliszewski

Instytucje i osoby użyczające zbiory: Aquanet S.A., Archiwum Telewizji Polskiej TVP Poznań, Biblioteka Raczyńskich w Poznaniu, Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków w Poznaniu, Bogusław J. Wosiewicz, Katarzyna Wala, Muzeum Narodowe w Poznaniu, Narodowy Instytut Dziedzictwa, Parafia pw. Wszystkich Świętych w Poznaniu, Stowarzyszenie Bono Serviamus, Towarzystwo Wioślarzy „Polonia”, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (Muzeum Ziemi, Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych, Zbiory Przyrodnicze, Wydział Biologii, Wydział Archeologii), Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Poznaniu, Wydział Działalności Gospodarczej i Rolnictwa Urzędu Miasta Poznania

Wydobycie profili rzecznych i torfowych: Sambor Czerwiński, Iwona Hildebrandt-Radtke, Michał Jankowiak (konserwacja), Michał Kępski, Mariusz Lamentowicz, Karolina Leszczyńska, Jakub Niebieszczański, Witold Szambelan,

Konsultacja: Ewa Domańska, Resilience Academic Team, Krzysztof Kasprzak

Kurator: Michał Kępski

Aranżacja i grafika: Rafał Górczyński

Plakat: Daria Mielcarzewicz

Redakcja: Olga Tarczyńska-Polus

Korekta: Axon System

Tłumaczenie na j. angielski: Dorota Piwowarczyk

Produkcja i montaż:

Promocja: Magdalena Rak

Koordynacja: Anna Pikuła, Olga Tarczyńska-Polus

Organizator: Poznańskie Centrum Dziedzictwa

Partner: Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu

Patronat medialny: Notes Na 6 Tygodni, Magazyn SZUM, Czas Kultury, Radio Afera, IKS, kulturapoznan.pl

Wystawa jest częścią nurtu głównego 7. Wielkopolskiego Festiwalu Fotografii im. I. Zjeżdżałki: „Wobec wody”

Wystawa jest częścią projektu badawczego pt. „Dziedzictwo wody. Studium przypadku rzeki Warty w XIX-XX wieku”, finansowanego ze środków Narodowego Centrum Nauki (nr 2020/39/O/HS3/01165)