Gdzie na Głównej naprawić rower, pralkę albo maszynę do szycia? U kogo podciąć włosy, skrócić spodnie lub odnowić meble? Odpowiedzi na te pytania przynosi mapa rzemiosła stworzona przez Fyrtel Główna – społeczne centrum kultury działające przy ul. Głównej 42 w Poznaniu.
Różni ich wiele, ale łączy fach w ręku i specjalistyczna wiedza. Na mapie rzemiosła dzielnicy Główna można znaleźć zarówno modelarza, renowatora mebli, rękodzielników czy witrażystkę, jak i fryzjera, barbera, mechanika, blacharza, kominiarza, pszczelarza czy krawcową.
– Pojęcie rzemieślnika stosujemy bardzo szeroko. Obejmuje ono zarówno wytwórczość warsztatową i pracownie, jak i usługi oparte na specjalistycznej wiedzy oraz umiejętnościach manualnych, technicznych czy artystycznych – podkreśla historyk sztuki i animator Maciej Szymaniak, który współpracował przy tworzeniu mapy.
Mapa nie obejmuje całej dzielnicy w jej granicach administracyjnych. Skupia się na mieszkaniowej i historycznej części Głównej, wyznaczonej przez ul. Bałtycką, ul. Hlonda oraz tory kolejowe. Znalazło się na niej 38 punktów – od pracowni domowych po zakłady usługowe, prowadzone indywidualnie lub przez niewielkie zespoły. Są to miejsca z tradycją rodzinną oraz takie, które dopiero rozpoczynają swoją działalność. Część z nich jest otwarta dla klientów, inne są przeznaczone wyłącznie do pracy wewnętrznej.
Rzemieślnicza tradycja Głównej
Publikacja zawiera także wstęp historyczny, przypominający o tradycjach rzemieślniczych Głównej. Przez dekady na terenie obecnej dzielnicy mieszkali m.in. stolarze, kołodzieje, bednarze, krawcowe, szwaczki, fryzjerzy, obuwnicy, cukiernicy, destylatorzy czy cygarnicy. Mieszkanki i mieszkańcy Głównej byli ludźmi pracy, korzystali ze swoich usług i wymieniali się doświadczeniami.
Tradycja rzemieślnicza była kontynuowana jeszcze przez znaczną część XX wieku, jednak wraz ze zmianami społeczno-ekonomicznymi niektóre zawody zniknęły. Dla części mieszkańców Główna przestała być miejscem pracy. Mapa pokazuje jednak, że rzemiosło nie zniknęło – zmieniło formę i nadal jest obecne w dzielnicy.

Gdzie znaleźć mapę?
Projekt graficzny mapy przygotował poznański grafik Jakub Haremza. Publikację można otrzymać bezpłatnie w wybranych punktach usługowych na terenie dzielnicy oraz w społecznym centrum kultury przy ul. Głównej 42. Przy okazji pracy nad mapą inicjatorki projektu postanowiły również szerzej opowiedzieć o głowieńskich rzemieślnikach, rozwijając projekt o cykl publikacji na Instagramie.
– Przy pracy nad mapą udało nam się odwiedzić i porozmawiać z częścią rzemieślników i rzemieślniczek. Relacje z tych spotkań i mikrowywiady planujemy publikować na naszych mediach społecznościowych, dlatego warto je śledzić – zachęca Asia Gruszczyńska ze Stowarzyszenia Młodych Animatorów Kultury.